CinemaScope

CinemaScope to sposób realizacji szerokoekranowej umożliwiający projekcję filmów o proporcjach obrazu 2.66:1, dwukrotnie dłuższego od standardowego 1.33:1. W roku 1926 francuski optyk, profesor Henri Chrétien opatentował soczewkę hypergonar. Zastosowanie jej na obiektywie zwykłej kamery filmowej, oraz drugiej na projektorze umożliwiało dwukrotne wydłużenie obrazu, względem dotychczasowego. Wynalazek nazwany przez konstruktora CinemaScope nie został wówczas przyjęty entuzjastycznie. Patent Henri Chrétiena znalazł zastosowanie praktycznie dopiero w 1953. W związku z rosnącą konkurencją dla kina ze strony telewizji, dyrektor generalny wytwórni filmowej 20th Century Fox Syros Skouras poszukiwał rozwiązań mających uatrakcyjnić produkcje kinowe. Jednym ze sposobów przyciągnięcia widowni do kin było zastosowanie wynalazku francuskiego optyka. Pierwszym filmem zrealizowanym przy pomocy tej techniki był Tunika (The Robe) z 1953 w reżyserii Henry Kostera. Był to biblijny film zrealizowany z rozmachem, zastosowanie ekranu panoramicznego miało na celu jeszcze zaskoczenie widza i podniesienie widowiskowości produkcji.

Powiększalnik

Powiększalnik to przyrząd optyczny służący do rzutowania obrazu (zazwyczaj negatywowego) na materiał światłoczuły (najczęściej papier fotograficzny) w celu otrzymania odbitki. Najczęściej służy do rzutowania obrazów w powiększonej skali (i regulowanym stopniu), aczkolwiek może służyć również do rzutowania obrazów pomniejszonych oraz jako samo źródło światła do naświetlania stykowego (1:1). Działa na podobnej zasadzie jak rzutnik przezroczy (używany przy rzutowaniu slajdów na ekran projekcyjny). Zazwyczaj jest używany w ciemni czarno-białej w procesie negatyw-pozytyw, sporadycznie używany w ciemni kolorowej (wyparty przez minilaby), jeszcze rzadziej w procesie kopiowania slajdów (proces pozytyw-pozytyw, wyparty przez skanowanie i naświetlanie cyfrowe). Dawniej używany także jako urządzenie reprodukcyjne (karetkę na film zastępowano kasetą na materiał światłoczuły lub aparatem fotograficznym).
Rzutnik przeźroczy to urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy (diapozytywów) na ścianie lub ekranie projekcyjnym. Rzutnik umożliwia prezentację w powiększeniu przezroczy oświetlonych światłem przechodzącym.

IMAX c.d.

Światło z każdego z projektorów jest spolaryzowane prostopadle względem drugiego. Jeżeli widzowie założą specjalne okulary z filtrami polaryzacyjnymi to pojawia się wrażenie widzenia stereoskopowego. Wrażenie jest jeszcze pogłębione dzięki ogromnym ekranom, które obejmują całe pole widzenia. Projekcji towarzyszy wysokiej jakości dźwięk przestrzenny. Od roku 2008 Imax wprowadza także projektory cyfrowe.
Jednak wytworzenie filmu mogącego wywołać efekt widzenia stereoskopowego jest bardzo kosztowne. Kamery IMAX są bardzo ciężkie i hałaśliwe. Ogromna grubość taśmy powoduje, że nie można kręcić dłużej niż kilkanaście minut, bo kończy się film. W efekcie powstało niewiele filmów trójwymiarowych (ostatnio jest ich coraz więcej). Za to obrazy te mają duże walory edukacyjne. Kamera IMAX była na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz promu kosmicznego (w wyniku czego powstał film „IMAX Space Station”, 2005), w głębinach oceanów oraz w podmorskim lesie. Przez wiele lat przemysł filmowy nie zaakceptował tego standardu i większość filmów fabularnych powstawało na starej taśmie filmowej.

IMAX

IMAX to jeden z alternatywnych systemów kinowych używany w przemyśle filmowym. Taśma filmowa IMAX ma znacznie większą rozdzielczość niż tradycyjna – powierzchnia użytkowa ma szerokość 58,5 mm i wysokość 70 mm. Kadr jest ustawiony poziomo, a nie pionowo jak na taśmie filmowej 35 mm. Stąd obraz ma proporcje 1,44:1. Dzięki wielkości klatki obraz może być wyświetlany na ogromnym ekranie. Typowy ekran w kinie Imax ma wymiary 24×18 metrów. Jednak największe ekrany na świecie mają ponad 30 metrów wysokości oraz 43 metry długości.
Kina IMAX wyposażone są w kilka typów projektorów. Najpopularniejszy jest projektor z dwoma obiektywami, z którego jednocześnie wyświetlane są dwa obrazy przesunięte względem siebie. Istnieją również tańsze systemy, w których obraz jest wyświetlany z dwóch mniejszych projektorów. Moc lamp ksenonowych w systemie Imax waha się między 15 kW (jeden projektor – dwa obiektywy) a 7 kW (dwa projektory). Imax w 2000 roku wprowadził także pomniejszoną wersję projektora z dwoma obiektywami, w pełni zautomatyzowany projektor umożliwiający projekcje filmu 3D na zwykłej wielkości ekranach. Na jednym ekranie wyświetlane są na raz dwa filmy.

Cinerama

Cinerama to sposób szerokoekranowego wyświetlania obrazu. Polega na użyciu trzech zsynchronizowanych projektorów, które wyświetlają obraz na ogromnym, zakrzywionym ekranie o szerokości kątowej 146°. Rejestracja obrazu dla tego systemu również wymaga synchronizacji, stosuje się trzy 35. milimetrowe kamery.
Cinerama została wymyślona przez Freda Wallera i Meriana C. Coopera. Prekursorem tej techniki był niemy film Abel’a Gance’a Napoleon z 1927 roku. Końcowa sekwencja tego filmu była równocześnie wyświetlana na trzech ekranach przez trzy zsynchronizowane projektory. Do końcowej sekwencji, do środkowego obrazu doszedł lewy i prawy obraz nagrany przez zsynchronizowane kamery. Cinerama była po raz pierwszy zaprezentowana 30 września 1952 roku na Broadway Theatre w Nowym Jorku. O tym wydarzeniu na pierwszej stronie pisał nowojorski dziennik New York Times. W premierze uczestniczyli między innymi: gubernator Nowego Jorku Thomas Dewey, skrzypek Fritz Kreisler, James Farley, prezes NBC David Sarnoff, prezes CBS William S. Paley, broadwayowski kompozytor Richard Rodgers, hollywoodzki producent filmowy Louis B. Mayer.

Kamera filmowa

Kamera filmowa to urządzenie o działaniu zbliżonym do aparatu fotograficznego. Ciężka, kosztowna, profesjonalna odmiana kamery. Kamera filmowa wykonuje sekwencję wysokiej jakości zdjęć w bardzo krótkich odstępach czasu i rejestruje je na taśmie filmowej. Obecnie, w profesjonalnych produkcjach stosuje się zazwyczaj kamery filmowe wykorzystujące taśmy filmowe 35 mm. Kamer filmowych nie należy mylić z mniej skomplikowanymi kamerami telewizyjnymi, używanymi między innymi do nagrywania materiałów dla wiadomości telewizyjnych. Cechą charakterystyczną profesjonalnych kamer jest, czasem dość dużych rozmiarów, zasobnik na taśmę filmową. Ze względu na olbrzymie koszty zakupu kamery, producenci często decydują się na używanie wypożyczonej kamery. Dzienne koszty wynajmu przedstawionej na zdjęciu kamery Arriflex 435ES wraz z zestawem akcesoriów sięgają ok. 1000 dolarów amerykańskich. Natomiast koszty zakupu nowej kamery (bez obiektywu i innych akcesoriów; dane na rok 2006) – od 70 000 do 170 000 euro i więcej. Profesjonalne kamery potrafią filmować z różnymi prędkościami (np. od 1 do 170 klatek na sekundę), zarówno „w przód”, jak i „w tył”.

Błona fotograficzna

Błona fotograficzna, potocznie: taśma filmowa, klisza, to jeden z podstawowych rodzajów materiałów światłoczułych. Błona fotograficzna jest materiałem płaskim, przezroczystym i elastycznym. Sposoby konfekcjonowania:
- błona cięta – w postaci arkuszy dopasowanych do kasety aparatu fotograficznego (najczęściej wielkoformatowego);
- błona zwojowa – w postaci wstęgi nawiniętej na rolkę, o szerokości dopasowanej do aparatów średnioformatowych oraz urządzeń przemysłowych (np. naświetlarek),
film, taśma filmowa – materiał zawierający perforację na jednej lub obu krawędziach w celu ułatwienia precyzyjnego przesuwu w projektorze, kamerze lub aparacie fotograficznym (najczęściej małoobrazkowym),
- klisza – materiał fotograficzny wykonany na bazie szklanych płytek odpowiedniego formatu; najczęściej występuje w postaci emulsji halogenosrebrowej naniesionej na płytkę szklaną; zalety klisz: duża sztywność – brak odkształceń i przemieszczeń w czasie rejestracji, co jest szczególnie ważne w przypadku materiałów o dużych wymiarach, a także w systemach rejestracji wymagających najwyższego stopnia stabilności układu rejestrującego (w tym także materiału).

Taśma filmowa

Taśma filmowa, inaczej błona filmowa, to perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa – najczęściej o szerokości 35 mm ale także 16, 8 i 70 mm. Najpopularniejsze z firm produkujące materiały filmowe: Kodak, Fujifilm, Agfa i nie istniejąca już ORWO. Podłożem (mechanicznym nośnikiem) taśmy filmowej stosowanym w przeszłości był łatwopalny celuloid, obecnie stosowane są trudnopalne podłoża na bazie octanu celulozy bądź ostatnio poliesterów. Na taśmie film jest zapisany w postaci pojedynczych klatek – kadrów, przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatki na sekundę (w epoce kina niemego było to 16 klatek na sek.). Oprócz obrazu z boku kadru znajduje się ścieżka dźwiękowa. Perforacja służy do przesuwu taśmy w projektorze i kamerze. Coraz rzadziej są stosowane inne szerokości taśmy – 70, 16, 8 mm i Super 8 mm. W ciągu ponad stu lat istnienia kinematografii wymyślono wiele formatów zapisu obrazu na taśmie filmowej. Format standardowy to klatka w proporcjach 1,37:1. W latach 60. i 70. popularny był format panoramiczny CinemaScope z proporcjami obrazu – 2,35:1.

Kadrowanie

Kadrowanie to wycięcie z pierwotnie zarejestrowanego lub tylko obserwowanego obrazu określonego jego fragmentu w celu uzyskania optymalnego dla widza kadru. Świadome kadrowanie przeprowadza się na dwa sposoby:
- w trakcie rejestrowania obrazu – poprzez zmianę ustawienia aparatu lub kamery względem rejestrowanego obiektu oraz dobór odpowiedniej ogniskowej obiektywu,
- po zarejestrowaniu obrazu – poprzez wycięcie wybranego fragmentu kadru; w przypadku zapisu cyfrowego za pomocą odpowiednich programów; w przypadku zapisu na kliszy za pomocą powiększalnika lub po prostu nożyczek.
Poza tym, w przypadku filmów urządzenia do ich wyświetlania dokonują często automatycznego procesu kadrowania, aby dostosować proporcje kadru do ekranu. Szczególnie często ma to miejsce przy wyświetlaniu filmów kinowych w telewizji i na ekranach komputerów.
Jakkolwiek świadome, specyficzne kadrowanie jest elementem warsztatu każdego zawodowego fotografa-artysty i operatora filmowego i często jest jego/jej znakiem rozpoznawczym, istnieją ogólne zasady kadrowania, których uczy się np: na wydziałach operatorskich szkół filmowych.

Animacja poklatkowa

Animacja poklatkowa, z języka angielskiego Stop motion, to animacja stworzona na podstawie klatek będących zdjęciami. Animator do zrobienia każdej klatki przekształca nieznacznie obiekty – zmienia położenie względem nieruchomego tła lub innych animowanych obiektów (obiektem może być dowolny kształt linearny, płaski, albo przestrzenny). Po połączeniu klatek animowane obiekty wyświetlane w formie filmu sprawiają wrażenie ruchu. Jednym z prekursorów animacji, który przyczynił się do rozwoju techniki poklatkowej, jest Leon Gaumont (żył w latach 1864-1946), który w roku 1900 uzyskał francuski patent na animację poklatkową.
Poklatkowa technika realizacji to metoda rejestracji obrazu wykorzystywana głównie w klasycznym filmie animowanym oraz w filmach naukowych (za jej pomocą rejestruje się np. wzrost roślin, ruch ciał niebieskich, zmiany zachodzące w organizmie; proces, który rzeczywistości trwa kilka dni lub tygodni, zostaje skrócony do kilkudziesięciu sekund).
Kadr, zwany także jako klatka filmowa, to pojedyncza klatka błony filmowej bądź fotograficznej, objętej ramami pola naświetlanego przez aparat fotograficzny lub kamerę filmową, dzięki zwolnieniu migawki.

« Previous Entries Next Entries »